|
BUDVA se smatra jednim od najstarijih
naselja na Jadranu. U Sofokleovoj tragediji
"Oikles",napisanoj u V veku p.n.e. pominje
se GRAD ILIRIJ. Legenda,koja svoju potvrdu
ima u mnogim grčkim mitovima, kaže,da je
Budvu osnovao Kadmo, sin Feničanskog kralja
Agenora. Proteran iz Tebe, sa svojom ženom
Harmonijom, stigao je u naše krajeve na
volovskoj zaprezi i osnovao Budvu. Od grčke
riječi "BOUS" (što znači vo) nastalo je ime
grada.
Ilire potiskuju Rimljani sredinom II veka,
pod kojima Budva ima status Grada-emporijuma
(trgovačkog centra). Plinije pominje Budvu
kao "Oppidum civicum Romanorum Butuanum".
Pod vlast Vizantije Budva potpada
535.godine. Zajedno sa Slovenima Budvu
počinju napadati Avari. O tome svedoče
toponini (budvanski zaliv zvao se Avarorum
Sinus). Početkom VII veka Sloveni počinju sa
trajnim naseljavanjem ovih krajeva, da bi
posle pustošenja Saracena 841.godine trajno
naselili Budvu, obnovivši je uz pomoć
romanskog stanovništva. Usponom srpske
države Raške, Budva ulazi u sastav Srpske
srednjevekovne države i služi kao pomorska
luka države Nemanjića. Mlečani zauzimaju
Budvu početkom 16-og veka i ostaju ovdje sve
do 1797.godine kada potpada pod vlast
Austro-ugarske. Od 1806.do 1807.godine traje
Rusko-crnogorska uprava u Budvi.
Francuska okupacija Budve počinje
1807.godine ,a završava se 1813. porazom
Napoleona. Tada je osnovana
Crnogorsko-Bokeljska vlada, ali po naređenju
ruskog cara Aleksandra I ,Boka je ustupljena
Austriji na upravu 1814.godine.
Iz ovih krajeva su : Srpski despot i
Pastrovski knez Stevan Stiljanović, pesnik
Krsto Ivanović, književnik i političar
Stefan Mitrov Ljubiša. Čuveni pustolov
Stjepan Žanović, rodjen je u Budvi
1751.godine, isto kao i Antun Kojović, pisac
Budvanskih anala. Slikari Anastas i Spiro
Boćarić su, takođe, rođeni Budvani.Slikar
Marko Gregović, rođen u Petrovcu, pre tačno
stotinu godina organizovao je prvu
samostalnu izložbu slika u Crnoj Gori.
Prva škola u Budvi osnovana je polovinom
9-og veka u Benediktinskom manastiru Santa
Maria in Punta. Prvo sportsko društvo
1910.godine. Prvo turističko društvo u Budvi
osnovano je 1922.godine.
TVRĐAVE
• CITADELA
• CASTIO
• KOSMAČ
• MOGREN
Gradska tvrđava zvana "Citadela" na
uzvišenom je mestu. Predpostavlja se da je
nastala prije 840-te. Gradski zidovi sastaju
se sa Citadelom i tako čine jedinstveno
gradskou jezgro višeslojnog sistema
fortifikacije. Bunar i skladišta municije
osiguravali su durotrajnu sigurnost građana
za vreme opsade.
Tvrđavu Castio podigli su Mlečani u XVI
veku.U njoj je bio mletački garnizon, po
njoj i naziv Castel Lastva ili kraće Castio.
Najstarija sanitarna zgrada u celom kraju
bio je Lazaret u Petrovcu iz XVI
vijeka.Sluzio je kao karantin za smještaj
bolesnika u vreme epitemije.
Kosmač je austrijska tvrđava na Brajićima
koja je sagrađena u XIX veku. Predstavljala
je granicu između Austro-ugarske i Crne
Gore.
Tvrđava Mogren izgrađena je 1860.godine, za
vreme austro-ugarske vladavine i
predstavljala je jako vojno utvrđenje koja
je štitila prilaz Budvi sa zapadne strane.
MANASTIRI
U budvanskoj opštini je nekoliko manastira
koji su osnovani u Srednjem veku. Izuzetno
je bila važna njihova uloga u životu mesnog
stanovništva. Središta duhovnog života i
pismenosti predstavljala su naročit kolorit
u umetničkoj i graditeljskoj slici pordučja.
Predanje svakom od njih pripisuje veliku
starinu. U stanju u kojem se danas nalaze,
predstavljaju celine čiji je pretežan deo
sagrađen u novije vreme, uglavnom u XIX
veku.Neprekinut život u manastirima nametao
je zamenjivanje starog novim, kao što se
događalo u gradu. Znatne promene su nastale
posle velikih neprilika, požara, zemljotresa
ili provala Turaka.
Iako su manastirske celine uveliko izmenile
izvorni izgled, u svakoj se, uz pomoć
starijih delova, može steći predstava o
razmeri i vrednosti onoga što bi smo mogli
nazvati njihovim prvobitnim jezgrima.
PRASKAVICA - Crkva Sv.Trojice sagrađena je u
XI veku 1413.godine. Zetski vladar Balša
podigao je crkvu Sv. Nikole, koju su srušili
Francuzi 1812.godine. Godine 1847. podignuta
je nova crkva Sv. Nikole. Sačuvani živopis
je iz XV, XVI i XVII veka.
REŽEVIĆI - Izgradio ga je Stefan Prvovenčani
1226. godine. Crkva je posvećena Uspenju
Bogorodice. 1351.godine car Dušan je
sagradio drugu crkvu koja je živopisana.
Godine 1705. Turci su je razrušili i prva
obnova je bila 1714.godine. Ukrašena je
freskama iz XVIII veka. U XIX veku Stara
crkva je srušena da bi se na njenom mestu
podigla nova.
DULJEVO - Podigao ga je car Dušan u XIV
veku.
PODLASTVA - Sastavljen je iz manastirskog
kompleksa, crkve, konaka i nekoliko pomoćnih
zgrada. Crkva Sv. Gospođe u XIV veku .
PODOSTROG - Sastoji se od dve crkve. Mala
crkva je veoma oštećena i ne zna se kad je
sagrađena. Obnovljena je 1630. godine i
ukrašena je freskama iz XVI i XVII veka.
Veća crkva je podignuta 1747.godine.
GRADIŠTE - Manastirski kompleks obuhvata tri
crkve među kojima su Uspenje Bogorodice i
Crkva Sv. Nikole. Ikonografija iz 1796.
godine pripisuje se Vasiliju Rafailoviću i
majstorima Bokokotorske ikonografske škole.
STANJEVIĆI - Sagrađen je na kraju XVII veka.
Više od sto godina bio je kulturni politički
centar ovog kraja. Porušen je u sukobima sa
Austrijom 1868.godine. U ovom manastiru
Petar Petrović Njegoš se učio pismenosti.
CRKVE
SV.TROJICE - Nalazi se ispred Citadele u
Starom gradu. Dovršena je 1804.godine.
SV.SAVE - Nalazi se uz Starom gradu u
neposrednoj blizini crkve Sv.Maria in Punta.
Ostaci fresaka su iz XII veka.
PODMAINE - Crkva Sv. Petke je jedinstvene
arhitekture sa zvonikom na preslici sa tri
okna. Ukrašena je živopisom iz prve polovine
XVIII veka.
SV.IVAN - Sagrađena je u VII veku. Današnja
crkva je podignuta na njenim temeljima.
Stradala je u zemljotresu 1667.godine.
Crkveni toranj je završen 1867.godine. U
crkvi se nalazi nekoliko značajnih starih
ikona iz XVII i XVIII veka.
ST.MARIE IN PUNTA - Osnovali su je
Benediktinci 840.godine. Zvonik na tri
otvora za zvona je kasnije dograđen. Za malu
crkvu Sv.Save ne zna se kad je podignuta, a
1413.godine pominje se u povelji Zetskog
vladara Balše III .
SV.TOMA - Iz XIV veka u Bečićima.
SV.ILIJE - Iz XV veka u Petrovcu.
SV.NEĐELJA-Iz XV veka na malom ostrvu Katić
ispred Petrovca.
SV.NIKOLA - Na istoimenom ostrvu podignuta u
XV veku,obnovljena 1864.godine.
SV.KRSTA - U Novoselju.Sagrađena u XIV
veku,a ukrašena freskama sa početka XVII
veka.
SV.STEFAN - Iz XV veka.
SV.PREOBRAŽENJA - Ukrašena freskama iz XVII
veka.1855.godine podignuta je velika crkva
na Sv.Stefanu,posvećena Aleksandru Nevskom.
|
